30 Gru

Steven Pinker: spraw, by czytelnik czuł się geniuszem

W sensie ewolucyjnym słowo pisane to nowy, wymagający nauki wynalazek, a potrzeba doskonalenia warsztatu nigdy nie była tak duża jak dziś.

Dobre pisarstwo może zmienić nasz sposób spostrzegania świata przekonuje kognitywista Steven Pinker w książce Piękny styl. Nie jest to podręcznik w sensie ścisłym, ale jak mówi podtytuł, przewodnik człowieka myślącego po sztuce pisania XXI wieku.

steven pinker piekny styl klasyczny przewodnik pisanie klatwa wiedzy prezentacje Czytaj dalej

15 Lis

Jak opowiedzieć świat? Czy fragment wystarczy?

„Nie istnieje pełne przedstawienie rzeczywistości. Tylko wybór.”

Cytatem z pisarza Para Lagerkvista otwiera Ryszard Kapuściński Lapidarium III
(powstało 6 tomów) złożony z notatek, obserwacji, cytatów, rozmów.

Kapuścińskiego fascynowała technika fragmentu. Uważał, że próba ogarnięcia świata jedną syntezą jest skazana na porażkę, sam się do niej przyznawał, tempo zmian jest zbyt szybkie, a ludzka wyobraźnia nie daje rady z globalną perspektywą.

lapidarium fragment cytat ryszard kapuscinski storytelling wybor technika fragmentu opowiedziec swiat w 1000 znakow Czytaj dalej

16 Wrz

Hans Rosling. Lady Gaga świata nauki ożywia statystykę

Rosling cholernie poważnie traktuje swoją pracę, a demografia i walką z biedą mało interesują  mieszkanców Północy. Jednak niepozorny profesor medycyny udowadnia, że nie ma trudnych tematów.

Podczas konferencji TED w 2006 roku pokazał jak ożywić dane statystyczne i opowiedzieć o nich z temperamentem komentatora sportowego. W efekcie widzom opadła szczęka, a dziś jego wystąpienia biją rekordy oglądalności w Sieci, stąd ktoś dał metaforę z Lady Gagą.

Rosling jest jednocześnie zapalonym pogromcą mitów, rozprawiając się z naszą ignorancją o świecie, bezceremonialne porównując nasze wyobrażenia do losowego wyboru dokonanego przez stado szympansów.

Jego prezentacje nabierają teatralnego charakteru za sprawą rekwizytów (pudełka z IKEI), a do kanonu weszła kapitalnie opowiedziana osobista historia z pralką do prania w roli głównej.

Pasja jest zaraźliwa, a tej Szwedowi nie brakuje.  Jednocześnie Rosling pokazuje, że jeśli serio zależy ci na twoim przekazie, nie cofniesz się przed niczym. 

[995 znaków]

23 Sty

Kapuściński. Nieznana twarz Ryśka

– O, Jarek, jesteś! Czy wiesz, że pani jest z Poznania? Mieszka tutaj i jest kelnerką, a w Polsce skończyła historię.
– Polski historyk zawsze rozpozna polskiego historyka – zażartowałem, ale pani nie zrozumiała, co mówię. Rozmawiała z Ryszardem, nie wiedząc, kim on jest.
– To Ryszard Kapuściński – wyjaśniłem.
– Przykro mi, ale ja rzadko oglądam telewizję – odparła, uśmiechnęła się miło i odeszła.

Jarosław Mikołajewski_Sentymentalny_portret Ryszarda Kapuscinskiego

Anegdotę przytacza Jarosław Mikołajewski, przyjaciel reportera, wówczas szef Instytutu Polskiego w Rzymie. Wspomina go w „Sentymentalnym portrecie Ryszarda Kapuścińskiego“.  Kapuściński, sam poeta, urzeczony poezją Mikołajewskiego zadzwonił do niego z prośbą o spotkanie.

Domosławski ukazał obszernie twarz reportera non-fiction, Mikołajewski pokazuje absolutnie prywatną twarz Ryśka. Poznajemy także ostatnie notatki skreślone na szpitalnych karteczkach i wiersz, którym Kapuściński – czekający na ważną operację – w pewnym sensie pożegnał się ze światem.

Dziś mija 8 lat od śmierci Kapuścińskiego.

[997 znaków]

 

22 Sty

Opowiedzieć świat w 1000 znaków

Postanowiłem, że notki na blogu nie będą przekraczać 1000 znaków ze spacjami.
Forma i prostota mają zbawienny wpływ na przekaz. Niby to banał, ale w praktyce ciężki kawałek chleba.

Forma narzuca dyscyplinę, wymusza selekcję, chociaż jednocześnie „ograniczenia wyzwalają kreatywność”. Ktokolwiek to powiedział, znał życie.

woodrow wilson wystąpienia prezentacje brawurowe powerpoint keynote prezi marek ścibior

Szereg przykładów potwierdza tezę.

  • Prezentacje Pecha Kucha to 20 slajdów wyświetlanych przez 20 sekund.
  • Wystąpienia na TED trwają 18-minut, a start-upowe pitche 180 sekund.
  • Twitter umożliwia wysłanie 140 znaków, a SMS 160.
  • BBC przedstawia 1 minutowe newsy.
  • Ksiądz Burzyk wygłasza 3 zdaniowe kazania.
  • Pan Tadeusz został napisany trzynastozgłoskowcem.
  • Z braku miejsca powstał najwęższy na świecie dom Kereta.

Skracanie wymaga czasu, dlatego Mark Twain napisał długi list, a nie krótki, a prezydent Wilson potrzebował tygodnia na przygotowanie 10-minutowego wystąpienia.

W efekcie zyskuje odbiorca, który zawsze ma za mało czasu.

W erze nadmiaru zwięzłość jest cnotą!

Już koniec?

[999 znaków]