22 Sie

Klif Seneki, czyli konieczność zmiany systemu

Oczekiwanie, że po pandemii koronawirusa gospodarka radośnie wkroczy na ścieżkę wzrostu jest iluzją. Jeśli coś majaczy na horyzoncie to klif/efekt Seneki.  

Pojęcia używa Ugo Bardi w książce Before the Collapse analizując upadek tak złożonych systemów jak cywilizacje. Dynamika zmian choć powolna, to wciąż zaskakuje. Gdy widać oznaki kryzysu, jest już za późno, aby im zapobiec.

Bardi sięga po rzymskiego stoika, który mówi, że byłoby pociechą, gdyby wszystko niszczało tak wolno, jak powstaje, jednak zysk wzrasta powoli, a strata spiesznie

Po metaforę sięga też Edwin Bendyk w książce W Polsce, czyli wszędzie pokazując, że w kierunku klifu Seneki zmierza cały świat. Jednak dynamika ruchu Polski jest szczególnie niepokojąca, stąd pytanie czy przetrwamy do 2030 roku?  Przed nami modernizacyjne wyzwania jak dekarbonizacja, rosnący koszt pozyskania energii (klif energetyczny) itd.

Globalna pandemia też nie wzięła się deus ex machina, jest jednym z symptomów kryzysu modelu rozwojowego świata.

[998 znaków]

Źródło:
W Polsce, czyli wszędzie. Rzecz o upadku i przyszłości świata, Edwin Bendyk
Before the Collapse A Guide to the Other Side of Growth, Ugo Bardi
Listy moralne do Lucyliusza, Seneka
Foto: Benjamin Grant / Unsplash

22 Sty

Marek Aureliusz. Wdzięczność cesarza

Marek Aureliusz, najpotężniejszy człowiek swoich czasów, w Rozmyślaniach z pokorą pisze o tym, co zawdzięcza bliskim i wychowawcom.

Łagodność i równe usposobienie. Umiłowanie skromności i charakter męski. Sposób życia prosty. Wytrwałość w trudach. Wstręt do błahostek. Spoufalenie się z filozofią. Zrozumienie potrzeby pielęgnowania charakteru. Sztukę czytania dokładnego. Niezależność sądów. Równowagę umysłu w cierpieniach. Zrozumienie życia według natury. Powagę niewymuszoną. Umiejętność chwalenia bez natarczywości. Nielekceważenie żalów przyjaciół. Ducha życzliwości.

Miłość rodziny, prawdy i sprawiedliwości. Opanowanie siebie samego. Pogodę ducha w przykrych stosunkach życiowych. Łagodność w parze z powagą. Wypełnianie obowiązków bez narzekania. Trwanie przy sądzie wydanym po rozwadze. Obojętność wobec zaszczytów. Pracowitość i wytrwałość. Umysł pogodny. Brak strachu zabobonnego przed bogami. Uprzejmość bez przesady.

Kończy: do tego wszystkiego potrzeba pomocy boskiej i szczęścia.

[999 znaków]

Marek Aureliusz, Rozmyślania, tłumaczenie Marian Reiter