28 Sty

W oczekiwaniu na zielone łabędzie

Czarny łabędź to określenie na rzadkie zdarzenie. Jest nietypowe, więc nie można go przewidzieć. Ma ogromny, wręcz katastrofalny wpływ na świat. Chociaż jest niespodziewane, chcemy post factum je wyjaśnić. Ulegamy iluzji, że było do przewidzenia.

Nassim Taleb, twórca pojęcia, rozróżnia czarne łabędzie pozytywne: wynalazki, odkrycia naukowe, korzystne inwestycje. I negatywne: wojny, kryzysy. Mówi: obawiamy się nie tych nieprawdopodobnych zdarzeń co trzeba. Tak było z zamachem z 11 września 2001, kryzysem finansowym w 2008, katastrofą elektrowni atomowej Fukushima w 2011.

Dziś, mierząc się ze zmianą klimatu musimy przygotować się na klimatyczne czarne łabędzie, nazywane też zielonymi łabędziami.

Zielone od czarnych różnią się tym, że negatywne skutki zmiany klimatu nie będą już zaskoczeniem. Mogą być jednak dla ludzkości znacznie gorsze niż kryzysy finansowe i stać się źródłem nieprzewidywalnych konsekwencji. To rodzi nowe wyzwania dla instytucji finansowych, banków centralnych etc.  

[998 znaków] | Foto: Yuting Liu / Unsplash

Źródło:
Nassim Nicholas Taleb, Czarny Łabędź. O skutkach nieprzewidywalnych zdarzeń. Kurhaus, 2014
Jana Randow, Green Swan’ Climate Event Could Trigger Global Financial Crisis, BIS Warns, Bloomberg.com

27 Gru

Solastalgia, czyli lęk przed katastrofą

Reakcją ludzi na rekordowe temperatury, ekstremalne zjawiska atmosferyczne i zmiany klimatyczne jest lęk i przygnębienie. Australijski filozof Glenn Albrecht nazywa ten stan solastalgią. 

Solastalgia to uczucie niepokoju związane ze zmianą najbliższego otoczenia, poczuciem izolacji i brakiem bezpieczeństwa, które daje miejsce zamieszkania. To poczucie zmiany otoczenia przez siły, które sprawiają, że własne środowisko znajduje się w stanie zagrożenia. To pragnienie, aby dom zapewniał komfort i spokój. 

Przyczyny solastalgii mają charakter naturalny jak susza, powódź, pożar, jak i ludzki: wojny, terroryzm, wylesianie, gentryfikacja. Doświadczają go ludzie dotknięci pożarami lasów w Kalifornii, pozbawieni domów w wyniku wybuchu wulkanów w Indonezji czy narażeni na suszę rolnicy w Indiach (60 tys. samobójstw w ciągu 30 lat).

Zdaniem Albrechta solastalgii mogą doświadczać ludzie, którzy uważają Ziemię za swój dom i obserwują z niepokojem kolejne doniesienia o destrukcyjnych zmianach klimatu.

[999 znaków]

Foto: Dominik Dancs on Unsplash

Źródło:
‚Solastalgia’ A New Concept in Health and Identity, Glenn Albrecht  
Have you ever felt ‘solastalgia’?, BBC
Suicides of nearly 60,000 Indian farmers linked to climate change, study claims, The Guardian